به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ چند روز پیش، فیلمهایی تلخ، غمانگیز و حتی ترسناک در فضای مجازی و اینستاگرام منتشر شد؛ مردی همزمان با فحاشی و ناسزا گفتن به نیروی پلیس و دیگران، اقدام به توهین و ضرب و شتم بانوانی در برنامههای زنده و به اصطلاح «لایو» در این شبکه مجازی میکرد.
پس از انتشار این قدرتنمایی در فضای مجازی و باواکنش مسئولانه و سریع شهروندان و گزارش به موقع به پلیس اطلاعات تهران بزرگ،این نهاد فرد مذکور را طی مدت زمان کوتاهی دستگیر و او اظهار پشیمانی کرد. با اینکه دستگیری این متهم شایانتقدیر است اما این سؤال باقی میماند که علت چنین رفتارهایی چیست و چگونه باید از آن جلوگیری کرد؟
دستگیری با شلیک پلیس
مرکز اطلاعرسانی پلیس تهران بزرگ درباره این ماجرا چنین گزارش داده است: با انجام اقدامات اطلاعاتی و پلیسی، روز چهارشنبه گذشته این متهم با هویت «نوید» متولد ۱۳۶۹ شناسایی شد و بررسی سوابق وی نشان داد که دارای ۱۰فقره سابقه دستگیری به اتهاماتی از جمله ایجاد مزاحمت، نزاع و درگیری، سرقت، ضرب و جرح، مزاحمت از طریق فضای مجازی و تهدید به قتل بوده و پیش از این نیز چندین بار روانه زندان شده است.
در ادامه عملیات شناسایی، مأموران محل تردد متهم را در محدوده خیابان خرمشهر رصد کردند و ساعت یک بامداد پنجشنبه نهم مرداد، برای دستگیری وی وارد عمل شدند.
براساس اعلام پلیس، متهم هنگام مواجهه با مأموران، با سلاح سرد به آنان حمله کرد و مأموران نیز با رعایت قانون بهکارگیری سلاح، ابتدا تیر اخطار شلیک کردند، اما متهم بدون توجه به هشدارها به مقاومت و حمله ادامه داد. در نهایت، مأموران برای مهار وی ناچار شدند از سلاح سازمانی استفاده کنند و متهم از ناحیه هر دو پا و دست چپ هدف گلوله قرار گرفت و زمینگیر شد.
پلیس: ابعاد پرونده روشن نیست
سرهنگ بابک نمکشناس، رئیس مرکز اطلاعرسانی پلیس پایتخت گفت: در زمینه دستگیری این فرد، چیزی که برای نیروی پلیس بسیاراهمیت داشت، بحث تشویش اذهان عمومی است. مطالبه اجتماعی برخورد با کسانی که به نوعی ذهن مردم را مخدوش میسازند و باعث ناراحتی آنها میشوند، برای نیروی انتظامی بسیارمهم است.به همین جهت، به محض وصول گزارشهای مردمی و همچنین رصد فضای مجازی توسط خود نیروی پلیس، دستگیری این فرد در دستورکار قرار گرفت و این که متهم، از افراد سابقهدار بود، موجب شد راحتتر و سریعتر او را دستگیر کنیم.
وی در پاسخ به این سؤال که بانوان داخل ویدئوها چه نسبتی با متهم داشتند، چرا پیش از این، شکایتی نکردهاند و اصلا علت این نوع برخوردها چه بوده است؟ گفت: این فرد به تازگی دستگیر شده و از این بانوان نیز دعوت به عمل آمده که شکایات خود را مطرح کنند. موضوع در دست پیگیری است و به محض روشن شدن ابعاد پرونده، اطلاعات و جزئیات جدید به اطلاع کشور خواهد رسید.
نمکشناس تصریح کرد: مردم بدانند در برخورد با اراذل و اوباش، نیروی پلیس جدی و بدون اغماض است و نسبت به اذهان عمومی حساس و پاسخگوست؛ همانطور که از گذشته نیز چنین بوده؛ به خصوص وقتی احساس امنیت اجتماعی مردم و بهویژه خواهران ما مورد هتک حرمت و مورد سؤال قرار میگیرد، پلیس برخورد را قاطعانه انجام خواهد داد، این بار اول نبوده و دفعه آخر هم نخواهد بود.
علت خشم چیست؟
دکتر کارن امانی، پژوهشگر، جامعهشناس بالینی و بنیانگذار نخستین کلنیک جامعهشناسی بالینی در ایران، درباره علل و عوامل شکلگیری این نوع خشونت در جامعه گفت: متأسفانه چندین سال است که شاهد پدیدهای به نام «خشونت افسارگسیخته» در ایران هستیم که یکشبه شکل نگرفته و با چیزی حدود چندین دهه نابهنجاری مواجهیم.
وی ادامه داد: در جامعه، زمانی که فرد، همبستگی اجتماعی را احساس نکند، شاهد پدیدهای به نام «غلیان هیجان» خواهیم بود. هیجانات اوج میگیرند و فرد چشمهایش را میبندد و بدون فکر عمل میکند. برای همین است که هر صبح وقتی از خانه بیرون میآیید، تا وقتی به محل کار برسید، چیزی حدود ۲۰الی۳۰ احتمال تصادف پیش میآید، مثلا ماشینی از عقب به شما نزدیک میشود، در چند سانتیمتری شما قرار میگیرد و شما را تهدید به مرگ میکند که کنار برو تا من عبور کنم!
این جامعهشناس در توضیح اثرگذاری ساختارها بر افراد افزود: دکتر باقر ساروخانی درباره غلامرضا، معروف به خفاش شب، که در دهه ۷۰ به جرم ۹فقره قتل عمد، محاکمه و اعدام شد، مصاحبهای داشتند که اگر آن مصاحبه را مرور کنید، میگویند «قرار بود پنج دقیقه با او صحبت کنم، اما این گفتگو چهار ساعت طول کشید. یک گزارش محرمانه به ریاستجمهوری دادم و گفتم چیزی که نیاز دارید درمان و اصلاح کنید، این فرد نیست؛ ساختار است. بررسی این مسأله است که چه چیزی باعث شده فرد به این نقطه برسد.»
توجه به لحظه انفجار خشم کافی نیست
خشونت، یک اتفاق ناگهانی و بیریشه نیست. پشت هر رفتار افراطی، مجموعهای از تجربههای فردی، فشارهای اجتماعی، ناکامیها و شیوههای نادرست مواجهه با خشم وجود دارد. کارشناسان میگویند برخورد قانونی با رفتارهای مجرمانه ضروری است، اما اگر جامعه فقط به لحظه انفجار خشم نگاه کند و مسیر شکلگیری آن را نبیند، هر بار با چهرهای تازه از یک بحران قدیمی روبهرو خواهد شد.
در این میان، فضای مجازی امروز فقط آینهای برای نمایش رفتارهای جامعه نیست؛ گاهی به صحنهای تبدیل میشود که در آن خشمهای فروخورده، بدون هیچ مانعی دیده میشوند. شاید مهمترین پرسش پس از هر حادثه مشابه، این نباشد که «چه کسی مجازات شد؟» بلکه این باشد که «چه چیزی چنین خشمی را تولید کرد؟»